Getum vi leyft okkur hva sem er?

Frelsi er a drmtasta sem vi eigum. Frjlslynd lrishef gerir krfu til okkar a vi virum anna flk og umberum skoanir annarra lengstu lg. llu frelsi fylgir byrg. byrg berum vi gagnvart okkar eigin frelsi og annarra, v llu arf a stilla hf og llu arf a setja mrk svo a umbreytist ekki andhverfu sna. Dygg er jafnvgi milli tveggja fga, eins og hugrekki er mealhf milli hugleysis og ffldirfsku. svii tjningarfrelsis arf a finna mrk og gta mealhfs milli undirgefni og yfirgangs, milli agnar og hreystis, milli smjaurs og smnunar. Hr arf a beita yfirvegun og halda sig innan ramma velsmis, v allir vita a til er nokku sem kenna m vi velsmismrk. Velsmismrkin spretta af djpum menningarlegum og sirnum rtum sem mtast hafa aldanna rs og minna okkur nausyn ess a vi snum hvert ru elsku og viringu. essu felst lka gagnkvm viljayfirlsing um a vi viljum lifa frii hvert vi anna.fool-court-jester-clown-funny-preview

Sagan snir a egar essar umgengnisreglur eru vanvirtar riar simenningin ftunum og friurinn leysist upp fri. Grn og glens er nausynlegt llum tmum, sbr. m.a. hirffl fyrri alda sem gegndu mikilvgu starfi v hi var og er raun sluhjlparatrii. Hirfflinu leyfist a segja a sem engum rum leyfist a segja, en til a hi ni gegn og skili tiltluum hrifum arf a vera ftur fyrir v sem sagt er. Srstaklega blasir etta vi egar komi er t alvruml sem vara allt samflagi miklu. slkum mlum geta ekki einu sinni hirfflin leyft sr hva sem er. Fari menn ar t fyrir velsmismrkin er engin sta til a lta a tali, v skunda arf enginn a umbera.

Hvtasunnudag kom yfirnttruleg orka yfir postulana, heilagur andi. dag m v hver og einn minna sig a vi hfum frjlsan vilja og val um a birta a ga og fallega sem okkur br og lta ljsi leia fr en ekki skuggana sem vi berum ll innra me okkur. Vndum okkur orum og gjrum. Komum vel fram vi ara og hjlpum rum a vaxa. annig getur samflag okkar ori betra, dag fr degi.


Kra til sianefndar Blaamannaflags slands

dag birtist forsu Vsis (www.visir.is) mynd eftir Halldr Baldursson sem brtur gegn siareglum Blaamannaflags slands. essa myndbirtingu hef g krt til sianefndar flagsins og krafist ess a mli veri teki til skjtrar meferar. myndinni er undirrituum stillt upp bningi sem augljslega er tla a lta t fyrir a vera bningur alrissinna. essi framsetning er hvorki mlefnaleg n fyndin, heldur meiandi og mlefnaleg. Undirritaur hefur sustu rum rita tugi greina bl og tmarit, samtals ca. 1400 bls. Ekkert v efni rttltir framsetningu sem sj m umrddri mynd Halldrs Baldurssonar. Undirritaur hefur flutt fjlda fyrirlestra og erinda almennum vettvangi, haldi ti bloggsu, flutt tvarpsvrp, mtti tugi vitala o.fl. ar er heldur ekkert sem gefur Halldri n Vsi lgmtt tilefni til a setja persnu mna a samhengi sem arna getur a lta. S bningur sem hr um rir er tknmynd alls ess sem g hef tala gegn, .e. valdbos, stjrnlyndis, ofrkis, kgunar, mannfyrirlitningar, stjrnlyndis og alris. g er mlsvari klasssks frjlslyndis, frjlsris, einstaklingsfrelsis, lris, mannar, manngsku, mannrttinda og valddreifingar. Framsetning Halldrs og Vsis er grf afr a mannori mnu og ess er krafist a bi teiknarinn og fjlmiillinn veri minntir fyrir brot, rangfrslur leirttar, umrdd mynd fjarlg og g beinn afskunar, bi formlega og skriflega.
Framsetningin er bi heiarleg og sanngjrn. Hefi Halldr skrifa etta og vsir birt adrttanir ess efnis a undirritaur vri nasisti / fasisti, flli a vntanlega undir skilgreiningu hatursorru, ar sem ali vri and og fordmum gegn mr. Framsetningin er hlutdrg og meiandi. Myndin kristallar fagleg vinnubrg og brtur gegn skyldum blaamanna me v a grafa undan lrislegri tjningu og afbaka mlefnalega umru. Framsetningin brtur gegn skyldum blaamanna gagnvart almenningi sem rtt a f sannar upplsingar settar fram sanngjarnan og heiarlegan htt. Framsetningin hefur ekki sannleikann a leiarljsi, brenglar stareyndir og felur sr rkstuddar sakanir. Blaamaur og fjlmiillinn hafa ekki gtt a eirri skyldu sinni a byggja framsetningu sna reianlegum upplsingum. Framsetningin styst ekki vi neitt sem kalla mtti hlutlgni. egar etta er rita hefur Blaamannaflagi stafest mttku kru minni.

Birni Bjarnasyni svara

Bjrn Bjarnason er lagur af sta skgarfer ar sem hann virist hafa hyggju a reyna a n hggi undirritaan. Sem skotfri hefur hann vali tilvitnanir til annarra fremur en a vitna beint til mn.

Fyrst Bjrn vill opna essa umru er ekki nema sjlfsagt a nta tkifri til a dpka hana og vkka um lei a rnga sjnarhorn sem Bjrn ks a vihafa skrifum snum:

Aild slands a EES samningnum hefur fr upphafi hvlt eirri grunnforsendu a samningurinn fylgdi reglum hefbundins millirkjasamstarfs. Um lei liggur fyrir a af hlfu gagnaila slands (ur EB, n ESB) hefur fr upphafi veri lg hersla a tryggt vri a reglur EES-samningsins nytu forgangs fram yfir landsrttinn. ar sem stjrnskipun slands byggir tveli jarttar en ekki eineli og ar sem stjrnarskrin heimilar ekki framsal rkisvalds r landi hafa slensk stjrnvld ekki svigrm til a samykkja beina rttarverkun Evrpurttar hrlendis v forgangsrttur erlends rttar samrmist ekki skrum stjrnarskrrkvum, sbr. srstaklega 2. gr. stjskr.

ar sem ekki var unnt a samrma essi lku sjnarmi og ora a meginmli EES samningnum sjlfs var vali a a tfra millilei, sem sett var bkun 35. Me bkun 35 var m..o. komi til mts vi afstu slands og annarra EFTA rkja en um lei reynt a tryggja rttarsamrmi. Me frumvarpi utanrkisrherra um bkun 35var lagt til a Alingi lgleiddi reglu umalmennan forgang EES-reglna hrlendis. Slkt kvi fli sr grundvallarbreytingu slenskum rtti: Himinn og haf er milli ess, annars vegar, a reyna me lgskringu a skra slensk lg til samrmis vi EES-rtt og hins vegar ess a lta alfari fram hj skrum slenskum lagakvum sem mla fyrir um anna en EES-reglur gera.

Ef EES st ystu nf 1993, keyrir frumvarp um bkun 35 n fram af brninni

Me oralagi frumvarps utanrkisrherra um bkun 35 er veri a opna flgttir erlends rttar inn slensk lg, vert gegn eim forsendum sem lgu til grundvallar aild slands EES. Ljst var tali ri 1993 a tttaka slands EES-samstarfinu gengi t ystu nf stjrnarskrrinnar, enda geymir stjrnarskr lveldisins slands ekkert kvi um framsal rkisvalds. Til slks framsals hefur aldrei veri plitskur vilji hrlendis. Rttltingin fyrir tttku slands EES var s a aeins vri um a ra valdframsal vel afmrkuum og takmrkuum svium. slenskir dmstlar hafa umgengist bkun 35 t fr essari grunnforsendu. Fyrir liggur, sbr. svar utanrkisrherra 150. lggjafaringi (2019-2020) skj. 2146 – 113. ml, a rsting ESA slensk stjrnvld vegna innleiingar bkun 35 „megi alfari rekja til sari tma dmaframkvmdar hr landi“. Ljst er a eim tma sem liinn er fr lgleiingu EES-samningsins hafa stugt fleiri svi veri felld undir EES. sland gekk EES til a taka tt efnahagslegu samstarfi, en ekki eim forsendum a vi vrum a ganga einhvers konar stjrnmlabandalag, ar sem Alingi tti ekki lokaori um gildandi lg hr landi.

Frumvarpi sem hr um rir myndi hafa fr me sr varhugaver vatnaskil slenskri rttarsgu, veikja Alingi strlega, strskaa slenskt lri, draga r rttarryggi og fyrirsjanleika laga, grafa undan rttmtum vntingum til slenskrar lggjafar og opna dyrnar fyrir alls kyns sari skaabta- og samningsbrotaml ef Alingi reyndi sar a verja hagsmuni slenska rkisins me srlgum sem ttu a ganga gegn EES-rtti. Fyrir utan allt etta skal rtta, a alvarleiki mlsins mlist v a frumvarpi um bkun 35 brtur gegn stjrnarskr lveldisins nr. 33/1944, sem ingmenn og rherrar hafa raunar unni drengskaparheit a.

Hvorki frumvarp utanrkisrherra um bkun 35 n skrsla fyrrverandi utanrkisrherra um mli byggjast traustum mlefnalegum, sgulegum ea lgfrilegum grunni. vert mti felst essu fullkomin uppgjf gagnvart rstingi ESB. essi uppgjf birtist v a slenskir ramenn virast hafa lagt haldg rk fyrri rherra til hliar en teki ess sta upp mlflutning ESA og gert a snum. sta ess a verja hagsmuni slands gagnvart erlendu valdi er veri a leggja niur varnir slands. ,,Varstumenn" sem slkt fremja eru verri engir.


Afmlissk.

Kru vinir.
Barttan um Bessastai er farin a harna og svo virist sem fari s a bera illu umtali um sem mlst hafa efst knnunum hinga til. Sem betur fer hef g ekki s slkt fr mnum stuningsmnnum. g hef vallt lagt mig fram um a vera hfstilltur umfjllun um menn og mlefni. eim grunni hef g lagt mig fram um a vera kurteis og velja or mn af kostgfni.
dag, afmlisdegi mnum, er a mn frma sk a barttan veri heiarleg og drengileg, annig a eir sem styja mig til embttis forseta slands, tali (og skrifi) einnig mlefnalega og kurteislega um ara frambjendur. Drmtri orku ekki a eya a a gagnrna fjlmila, skoanaknnunarfyrirtki o.fl.
a fer engum vel a upphefja sjlfan sig (n ara) me v a ta rum niur. Jkvur leitogi fr ara me sr li me jkvni, bjartsni og heiarleika a leiarljsi. Barttan a vera g, en ekki vond. g hvet alla sem vilja standa me mr til ess a tala um a sem g stend fyrir, landi og j til heilla.
g tla a njta afmlisdagsins. Vonandi verur essi dagur einnig gur fyrir ykkur.

Svr vi spurningalista Mannlfs

,,Senn rennur t frestur til a safna lgmarksfjlda memlenda, tli maur sr a skjast eftir v a vera forseti slands. ttunda tug manna hefur a undanfrnu safna memlum en nokkrir hafa n egar n eim fanga og eru v gjaldgengir frambo.

Mannlf lagi spurningalista fyrir frambjendur sem n hafa lgmarksfjlda memla, svo jin fi a kynnast eim betur. Munu svr frambjendanna vera birt nstu dgum.

Arnar r Jnsson hstarttarlgmaur er nsti frambjandi sem svarar spurningum Mannlfs. svrum hans m sj mislegt hugavert, til dmis a a Jess Kristur er hans helsta fyrirmynd lfinu og a hann hlusti helst Barokk tnlist.

Hr m lesa svr Arnars:

Upphaldsstaur slandi?

Vestmannaeyjar, ar sem g er fddur.

forseti a sitja lengur en tv kjrtmabil?

A mnu mati tti a a vera ngu langur tmi. Vimi um hmarkstma embtti hafa veri sett va um heim. A baki slkum tmatakmrkunum standa g rk.

Hvaa breytingar viltu sj stjrnskipan slands?

Stjrnskipanin sem slk er gtlega traust og stjrnarskrin er okkar besta vrn gegn ofrki stjrnvalda og misbeitingu valds. Ef g tti a nefna eitthva sem mtti taka til umru vri a bta vi annarri umfer forsetakjri, annig a kosi veri milli tveggja efstu sari umfer. Einnig vri rtt a ra hvort skerpa mtti skil milli lggjafar- og framkvmdavalds. Persnukjr til Alingis vri einnig sjlfsagt a ra.


Hver er inn upphalds forseti?

ar sem etta er opin spurning leyfi g mr a nefna Thomas Jefferson, sem var aalhfundur sjlfstisyfirlsingar BNA og mtai margar grundvallarhugmyndir vestrns stjrnskipunarrttar, m.a. um rttindi einstaklingsins og takmarka rkisvald. g hef einnig srstakt dlti Jni Sigurssyni „forseta“ tt ekki hafi hann ori forseti sjlfsts slands.

Finnst r a gera eigi krfu um fleiri fjlda memlenda frambjenda til embttis forseta slands?

- Auglsing -

Mr finnst sjlfsagt a uppfra ennan fjlda til samrmis vi flksfjlgun slandi fr 1944. En rskuldurinn m heldur ekki vera of hr, v frambo til forseta ekki aeins a vera fyrir sem eru egar jekktir.

Hver er n helsta fyrirmynd lfinu?

Jess Kristur, enda var hann sannur leitogi. sturnar eru nnar essar:

Hann reis upp gegn spilltu peningaveldi (Jh. 2:14-16)

St ttalaus frammi fyrir blyrstum mg

  • Gekk gegnum mannrng Nasaret sem vill kasta honum fram af fjallsbrn (Lk 4:28-29)
  • Vari seku konuna (Jh. 7.53-8.11)
  • Vari lrisveina sna gegn rmverskri herdeild (Jh. 18:8)

Boai fagnaarerindi rtt fyrir gn og htanir

Sneri aftur til Galleu til a halda fram starfi Jhannesar skrara sem hafi veri fangelsaur og tekinn af lfi (Mk. 1:14)

  • Hlt fram tt msir hpar rgeru og reyndu a ra hann af dgum (Jh. 5:16; Mk. 7:5; Jh. 8:59; Jh. 10:20; Lk 13-31; Jh. 11:53; Lk. 19:47).

Bugaist ekki vi yfirheyrslu dmarans (Matt. 27:1-26)

Andmlti falskenningum hrifamikilla manna

  • Vann lknisverk hvldardegi (Mk. 2:7; Matt. 12-10)
  • Svarai frimnnum sem skuu hann (Mk 3:22)
  • Benti hrsni farsea og frimanna (Lk. 11.53-54)
  • Kenndi musterinu rtt fyrir morhtanir (Mk. 11:27-28)

Mtti ofsknum og pyntingum af hugrekki.

  • Hafi mrg tkifri til a hrfa, htta vi, umora boskap sinn en geri a ekki (Matt. 27:27-50)

Mtti dauanum af hugrekki (Jh. 10:18; Jh. 15:13).

Hver er upphaldstnlist n?

Barokk tnlist.

Hefuru neytt lglegra fkniefna?

Nei.

Geri lafur Ragnar Grmsson rtt me v a beita neitunarvaldinu snum tma?

J, Icesave mli var af eirri strargru a jin sjlf tti a eiga sasta ori, sbr. 26. gr. stjskr.

Hver var strsta stundin lfi nu?

egar g giftist konunni minni, Hrafnhildi Sigurardttur – og egar brnin okkar fimm fddust.

Hver eru mestu vonbrigin?

A hafa ekki fengi betri sngrdd, en konan og brnin vega a upp.

Fallegasta lji?

Lji Vitinn eftir Ptur Sigursson, sem birt var Sjmannadagsblai Vestmannaeyja 1967:

Vitinn

ar sem berast er land, t bjargtanga kldum,

einatt barinn af stormum og rjkandi ldum;

ar sem brimi er mest, ar sem brotsjir rsa

er r boi a standa, a vaka og lsa.

tt bjargfasta lund, ert byggur kletti,

aan bifast aldrei, ig meistari setti,

til a beina eim lei framhj boum og strandi,

sem brothttu fleyjunum sigla a landi.

Upp r klgunni lyftir hfinu ha,

yfir hrauni og flir og sandana gra,

annig vera eir allir, sem langt vilja lsa,

upp af lgmennsku auninni sterkir a rsa.

Engin blsni kft getur blossana na,

ert bjartsnn lfi og olinn a skna,

fer aldrei a vilja ns umhverfis svarta,

sem er andsta verst nu ljselska hjarta.

a stjrn og lausung og ofbeldi rki,

a gilegt nttmyrkur huga manns ski,

a stormarnir tryllist, er stjrnurnar hylja,

ekkert sturlar inn fri og inn bjargfasta vilja.

Va sendir geisla a leita og leia,

miklu ljsmagni arft a dreifa og eya

t myrkur og aun, a engan finnir,

essu eilfar starfi trfastur sinnir.

tt aldrei spyrjir fr eyjum n veri,

hvort rangur starf itt heiminum beri,

lama‘ ekki hyggjur ljsiju na,

v a lf itt og yndi er etta — a SKNA.


Besta skldsagan?

Brennu-Njls saga, ef hana m flokka sem skldsgu. Annars Meistarinn og Margarta eftir Blgakov.

Hva er a besta vi sland?

snortin verni, hreint vatn, ferskt loft, gott flk, merk saga, djpar rtur.

Kanntu vottavl?

A sjlfsgu.

Ef ttir eina sk, slendingum til hagsbta, hver vri hn?

A vi num a standa vr um sjlfsti okkar, sem einstaklinga og sem jar, komandi kynslum til gs.

A nu mati, hvert er helsta hlutverk forseta slands?

A tala von og kjark inn hjrtu slendinga. Minna a vi eigum hr sameiginlega hagsmuni, sem vi getum sameinast um a gta, tt vissulega sum vi lk. Sem forseti vil g mynda g og snn tengsl vi slensku jina. Hlusta og jna eirri von a vi num a standa tt saman eins og fjlskylda um okkar sameiginlega heimili, sem er sland. essum grunni getur forseti veri talsmaur jarinnar t vi og stai vr um fullveldi landsins.

Boraru orramat?

J.

Ertu rmantsk/ur?

Ekki Hollywood skilningi, en g kann a elska.

stuttu mli; hvers vegna tti a kjsa ig til embttis forseta slands?

Vegna ess a g mun standa vr um lri og vera dyggur og trr jnn flksins landinu, verja stjrnarskr lveldisins, verja sjlfsti slands, vera mlsvari frelsis og sjlfskvrunarrttar. g er engum hur. Enginn flokkur, ekkert valdakerfi, engin peningafl ra yfir mr ea stjrna v hvernig g tala. g vil verja hrein og g gildi, verja sakleysi og verja sland. Standa vr um slenska tungu, leggja rkt vi slenska menningu, vera rdd friar og stta. g er ekki essari vegfer fyrir sjlfan mig, heldur til a verja framangreindar hugsjnir. a geri g ekki einn, heldur me mna traustu og sterku eiginkonu mr vi hli og vonandi studdur af eim sem unna landi og j."

Sj nnar hr.


Rdd skynseminnar lifir gu lfi

Fjlmilar lta n eins og skoanakannanir su heilagur sannleikur tt r su framkvmdar ur en frambosfrestur rennur t, ur en kosningabarttan er formlega hafin og ur en minna jekktum frambjendum hefur gefist kostur a kynna sig. etta fer bga vi lagalegar skyldur fjlmila um a vira lrislegar grunnreglur.

Gunnar Heiarsson bloggari talar rum ntum, eins og fjlmargir sem g hitti fundum og frnum vegi. Flki mislkar essi framganga fjlmila v kjsendur vilja f a mynda sr sjlfsta skoun og taka sjlfsta afstu eftir a hafa kynnt sr ll frambo.

Gunnar Heiarsson akkir skildar fyrir sna skru framsetningu.

Bloggfrsla Gunnars dager svohljandi:

Kjsi rttan frambjanda

a er sorglegt egar frambjendur velja a heyja sna barttu v a telja fram kosti annarra frambjenda, sta ess a spila fram eigin gti. a eru svo kjsendur sem velja og eir mega tala um bi gti og lesti allra frambjenda. Frambjendur sjlfir eiga hins vegar a halda sig vi a boa sna eigin stefnu og eigi gti.

Reyndar er a svo a flestir frambjendur eru svolitlum villigtum sinni barttu. Telja embtti forseta slands vera strra og meira en a er, jafnvel a a ni yfir alla heimsbyggina. Svo er ekki. Forsetinn er fyrst og fremst forseti okkar slendinga og ber a standa vr lands og jar.

Einn frambjandi hefur ekki vali lei a na meframbjendur sna, telur fram eigi gti og hva hann telji sig geta gert fyrir land og j. Hann bur sig fyrst og fremst fram til a standa vr jarinnar. Er ekki haldinn eirri ranghugmynd a essu embtti s tla a stjrna heimsbygginni.

essi frambjandi er ekki stjrnmlafringur, ekki leikari og ekki dralknir (sem er vst viss frami stjrnmlum slandi), heldur lgfringur og fyrrum dmari. essi frambjandi hefur snt verki a hann ltur verkin tala, jafnvel a kosti stre, erfii og vinsldir meal vina og samherja. Ltur ekki stjrna sr. a sst vel barttu hans gegn orkupakka 3, ar sem hann fkkeigin flokk gegn sr. Fyrir lngu tmabrt a f mann me lgfriekkingu og kjark til a standa vr jarinnar inn embtti Bessastum.

Fyrir sem ekki vita hvern er tala um er rtt a nefna nafn hans:

Arnar r Jnsson


Geir gstsson virts

Kru lesendur.

Ykkur hefur veri gefin drmt gjf, sem er bloggsa Geirs gstssonar, en Geir er einn beittasti penni slendinga n tmum.Frsla hans gr er svo skr og g a g hefi vilja skrifa hana sjlfur. egar g las hana kom hug sagan af v egarBjarni Thorarensen las Gunnarshlma eftir Jnas Hallgrmsson og sagi "N er mr bezt a htta a kvea".

Tilvsu frsla Geirs er hljar svo:

Forsetinn: gileg innivinna

Hfum etta bara alveg kristaltru: Flestir frambjendur til embttis forseta slands eru a leita a gilegri innivinnu, og, ekki sur mikilvgt, mikilli athygli.

eir vilja ferast til tlanda til a drekka kampavn me tlendingum.

eir vilja klippa bora.

eir vilja vera gir og umdeildir.

Kannski var etta allt gu einhvern tmann, en nna eru breyttir tmar. Alingi er fullu a innleia beint og beint framsal fullveldi slands til erlendra embttismanna.

ingi er lka a reyna koma fyrirkomulagi sem keyrir utan vi stjrnmlin. a er gert me v a setja lg sem leyfa rherrum a innleia allskyns takmarkanir gegnum reglugerir. Heilu atvinnugreinarnar hafa n egar fengi a finna fyrir v.

ingi er me veik hn. Minnisbla fr tlndum fr a til a hrista og skjlfa.

ingi reyndi a binda slendinga skuldafangelsi fyrir ekki mrgum rum san. a tkst ekki af v a fyrrverandi forseti kva a spyrja jina.

Sem leiir hugann a hlutverki forseta dag.

Hann getur ekki lengur veri falleg sl sem grursetur tr ea klappar brnum. Forseti arf a vera vakandi. Hann arf a vera varhundur. Stjrnarskrin heimilar etta.

v miur segja skoanakannanira slendingartli a kjsa gegnumstreymisloka frekaren varnagla.

Vonum a a breytist.


Undiraldan vex

Me hverjum deginum sem lur tengja fleiri vi mlflutning minn. fer um landi finn g sterka undirldu sem bur ess a brjtast upp yfirbori. g tri v a etta undirliggjandi jflagsafl muni fleyta mr langt kosningunum. r Morgunblainu dag m tilnefna tvr greinar sem tengjast beint eim herslum sem frambo mitt grundvallast .

Leiari Morgunblasins dag hefst svona:

hyggjur af stu lrisins hafa fari vaxandi hinum frjlsa heimi undanfarin r. Einrisrkjum vex smegin, en pplisminn gerist. Evrpusambandinu verur lrishallinn sfellt brattari, og hvarvetna ruum lrisrkjum – ar er sland ekki undanskili – trompar regluverki bi lri og einstaklingsfrelsi sauknum mli.

ar rir um valdahnupl kjrinna og byrgarlausra embttismanna, lagatkna og hagsmunaafla, sem frekar frist aukana en hitt. Sem aftur mun reynast vatn myllu pplskra afla, en milli eirra og mppudranna kremst vestrnt, frjlslynt lri.

Njasta dmi um a hvernig lrislegar stofnanir hrifsa til sn vld fr almenningi er fr Mannrttindadmstli Evrpu (MDE) Strassborg, sem fyrri viku kva upp dm, sem senn frir t kvar dmstlsins og setur lri anna sti.

sama bla dagsins dag skrifar Meyvant rlfsson, fyrrverandi hsklakennari, gta grein um forsetaframbjendur hinnar landi stundar. Mr ykir vnt um stuninginn sem hann lsir yfir vi frambo mitt og er einnig hugsi yfir v sem hann nefnir um mgulegan tt fjlmila skoanamyndandi frttaflutningi. Grein Meyvants verskuldar ekki anna en a vera birt heild sinni og g leyfi mr a lta hana fylgja hr:

Af vindhnum og forsetaefnum

Liin eru 80 r fr v a Sveinn Bjrnsson var kjrinn fyrsti jhfingi frumbyggja essa rrkis. Hann hlaut aldrei mtframbo og var v sjlfkjrinn forseti til dauadags. Mtframbjendur sgeirs sgeirssonar ri 1952 voru tveir og Kristjns Eldjrns ri 1968 einn. Hvorugur hlaut mtframbo embtti. Sjlfhverfusttin, sem n geisar meal frumbyggjanna, var sem sagt ekkt fram eftir ldinni sem lei. Mtframbjendur nstu forseta voru jafnan rr en nverandi forseta tta. Allir fengu eir mtframbo embtti. N er lii htt ara ld og sjlfhverfusttin orin a faraldri. Mtframbjendur sjunda forseta lveldisins virast n ttunda tug tt frambosfrestur s enn drjgur.

Hva veldur?

Hva hvetur svo stran hp lkra persna til a veita okkur hinum slkan „heiur“ a velja sig sem jhfingja me tilheyrandi kostnai, frnum og mgulegu mannorstjni?

Tr eigin getu? slendingar eru vissulega meal hamingjusmustu ja heims samanber skrslu World Happiness Report, fullir af sjlfsryggi, frelsi til a taka sjlfstar kvaranir um lf sitt og hugaverum vihorfum til spillingar. Samkvmt hugmyndafri jkvrar slfri er sjlfstraust grundvllur velgengni, en innistulaus sjlfsngja er varasm. Spilling hefur einatt leiki okkur grtt. Jnas heitinn Kristjnsson tk svo til ora a hinn dmigeri slendingur hefi r einar hyggjur af spillingu a komast ekki hana sjlfur.

Ea hugsa sumir etta kannski sem grn? Hfuborgin mun seint hjarna vi eftir sirkus Besta flokksins fyrir ratug, gjrning sem var „stundum rosalega skemmtilegur og fyndinn“ eins og mehjlpari sirkusstjrans komst a ori. Bent hefur veri tyrkneskan mlshtt v sambandi, veran umhugsunar: a a trur flytjist hll gerir hann ekki a kngi, en hllina hins vegar a sirkus.

Ea er a vindhaninn Bessastaakirkju? egar Bessastair uru a bsta forseta var gamli vindhaninn fjarlgur af turni kirkjunnar og kross settur stainn af viringu vi hina ltersku jkirkju, enda jhfinginn hfu hennar. tveggja alda afmli turnsins var krossinn fjarlgur og nr vindhani settur upp til a geta s „hvernig vindar blsa hr lftanesi“ eins og nverandi forseti komst a ori, en hann stendur utan trflaga eins og kunnugt er. Upplifa einhverjir hinna nju frambjenda sig kannski eins og Ptur postula forum, egar hann afneitai Jes … hyggjast eir sum s lta a reyna hvort vindhaninn turni Bessastaakirkju taki upp v a gla, eins og haninn sgunni um Ptur, ef eir stkkva Simenntarvagninn og afneita Jes og jkirkjunni?

Ea skorun til a mta takamlum?

Fyrsti forseti slenska lveldisins fylgdi mlum eftir af kyrrltri festu og hgvr og var laginn vi a laa til einingar andst sjnarmi, eins og Hermann Jnasson komst a ori. rtt fyrir hgvr og hglti hikai Sveinn Bjrnsson sjaldan vi a skipta sr af stjrnmlum me beinum ea beinum htti. Hann kom hreint til dyranna deilunni um aild slands a Atlantshafsbandalaginu og einnig egar synja urfti beini um ingrof.

takamlin voru mrg daga; au eru enn fleiri n og erfiari. Forsetaefni sem endanum verur kosi er ess vegna ekki fundsvert. Framar llu skyldi a forast glju augum a vera umdeilt sameiningartkn, er ferist um svartri bifrei me blaktandi fna og sitji tedrykkjur ess milli me erlendum jhfingjum ea setji poppht pskabyl norur vi heimskautsbaug.

Sjlfskvrunarrttur jarinnar hfi

A mati undirritas er Arnar r Jnsson s frambjandi sem hefur buri til a mta erfium rlausnarmlum a htti Sveins Bjrnssonar. Hann er stafastur og laus vi „hgmlegar hugarglur“ samanber or Kolbrnar Bergrsdttur um sjlfhverfa frambjendur. Og hann skist sst af llu eftir svisljsinu svo notu su hans or.

Rk Arnars fyrir kvrun um frambo eru skr og sannfrandi. Fulltralri hefur a hans mati veikst mikilvgum mlum og v brnt a efla beint lri. Sjlfskvrunarrtti jarinnar stendur gn af sbreytilegri tlkun EES-samningsins og um lei vaxandi afskiptum ESB og fleiri aljlegra stofnana. Arnar hefur t.d. bent skert raforkuryggi vegna evrpskra tilskipana, httur sem stafa af bkun 35 og sast en ekki sst undarlegu skoun tiltekinna ramanna hr a stulaust s a almenningur tji sig um aild a ESB jaratkvagreislu.

Fjra valdi hefur ekki veri Arnari hlihollt. Rkismiillinn RV hefur treka hneigst til a veikja mlsta hans, tvvegis me hni Frttum vikunnar hj „fyndnasta fstudagssfa“ veraldar, og a auki me samtlum vi valda litsgjafa um niurstur samkvmisleiks Prsents. Mivikudagskvldi 3. aprl tilgreindi svo stjrnandi Kastljssins au Jn Gnarr, Hllu Tmasdttur og Baldur rhallsson sem „sterka“ frambjendur auk Katrnar Jakobsdttur. Vill jin a RV segi henni hverjir komi til greina sem forsetaefni?

Hfundur er hsklakennari eftirlaunum.


Glata lri?

Til hvers erum vi a kjsa forseta? Til hvers kjsum vi ingmenn? Er a ekki til a vera rsmenn, umsjnarmenn eigna okkar, vrslumenn hagsmuna okkar? essir fulltrar eiga a vera hollir og dyggir jnar sem starfa fyrir flki landinu - ekki fyrir sig sjlfa og ekki fyrir flokkinn sinn heldur fyrir jina.

a er ekki rttur kjrinna fulltra, heldur skylda eirra, a gera allt sem hagsmunir og arfir jarinnar kalla s a innan ramma laga og stjrnarskrr.

Blkaldur plitskur veruleiki slendinga er s a engu skiptir hvaa flokka flk ks v vi stndum alltaf frammi fyrir smu niurstu ar sem rkisvaldi enst t kostna einstaklinganna og borgaralegs frelsis.

Frambo mitt til embttis forseta slands er hugsa sem mtvgi; mtframbo gegn ageraleysi - og andvaraleysi - kjrinna fulltra. Eins og ml hafa rast hrlendis sustu rum olir erindi mitt enga bi vegna ess a ef engin breyting verur mun lri okkar halda fram a veikjast og jafnvel glatast.

a er afar mikilvgt a jin velji sr forseta sem mun standa vr um lri, frelsi okkar og sjlfsti.

[Greinin birtist fyrst www.visir.is 11. aprl 2024]


jarsktan arf styrka stjrn

jarsktan er raun forn-grsk myndlking til a lsa jlfi og stjrnmlum: Skipseigandinn er holdgervingur almennings, str og sterkur, en skammsnn og ekki vel a sr siglingafrum. Skipverjarnir , deilugjarnir og fkunnandi, eru tknmyndir fyrir stjrnmlamenn og mgsingamenn hvers tma. Eini maurinn um bor sem getur marka rtta stefnu t fr stjrnum himins er siglingafringurinn , sem v miur er hugalaus um daglegar ryskingar hinna og blandar sr ekki stjrnml nema skylda hans krefjist ess. Skipverjarnir kalla hann skjaglp en keppa innbyris um hylli eiganda skipsins (almennings) eim tilgangi a f sjlfir a sitja vi stjrnvlinn.sigling
N er brnt a vi hjlpumst a svo sktan okkar komist rttan kjl og farsla stefnu. Hr er a teiknast upp fremdarstand: Siglingafringurinn hefur sagt upp, skipstjrinn er stokkinn fr bori og skipverjarnir (plitkusarnir) btast um a komast a strinu. N verum vi, sem eigendur skipsins, a taka byrg okkar eigin velfer, ryggi og framt, v ekki viljum vi a sktan skkvi.

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband